oscuro_animal_still

Oscuro Animal, dir. Felipe Guerrero│„Ten konflikt pokazuje się w naszym kinie często, ale nie wiem czy do końca właściwie” – uważa Felipe Guerrero, twórca „Oscuro Animal” opowiadającego o traumie kobiet, ofiar wojny domowej i przemocy. Ich losy reżyser ujął w trzy narracje zbiegające się w jednym punkcie – wszystkie bohaterki w pewnym momencie postanawiają wyrwać się terrorowi i uciec. Ale z kraju mającego tak długą historię przemocy nie da się tak po prostu wyjechać.

Dom Rocio nieprzerwanie otaczają oddziały paramilitarne. La Mona aby ocalić siebie w pewnym momencie wbija sztylet w ciało swojego chłopaka. Nelsa pracowała kiedyś dla armii, ale uciekła po tym jak została zmuszona grzebać w ziemi ciała zabitych w pogromie farmerów. Każda z nich przeżywa swój rozdzierający dramat w ciszy i osamotnieniu. W środku pustego domu ukrytego gdzieś w dżungli nie dającej żadnego schronienia. Niby wokół nic się nie dzieje, zło wydaje się być gdzieś daleko, spokój otacza ich domostwa. A jednak kobiety trzęsą się nerwowo, gdy tylko słyszą najdrobniejszy szelest. Te domy są dla nich pułapkami, w których czekają na przybycie zła w ludzkiej postaci, skradającego się ku nim niczym mroczne zwierzę.

Wszystkie filmy, które zrobiłem w jakiś naturalny sposób obracają się w kierunku Kolumbii, odbijają sytuację w kraju i panujące w nim polityczne napięcie. „Oscuro Animal” to wizja działająca wstecz, w odniesieniu do przeszłości, pozwalająca odczuć tragizm naszej historii – szczególnie okresu La Violencia. W filmie przyglądam się traumie po tym czasie, jeśli w ogóle można mówić o nim jako o czymś, co minęło. Tego rozdziału nie da się tak po prostu zamknąć. Przemoc rozlała się po społeczeństwie, stała pojęciem poza czasem, pozostała realnym elementem naszej codzienności. Poprowadziłem narrację nie wiążąc jej z konkretnym czasem ani miejscem, nie definiując jej. Ale mam świadomość, że od mówienia o moim kraju nie ucieknę” – mówi Felipe Guerrero, wspominając, że kolumbijski konflikt po fikcyjnym końcu w latach sześćdziesiątych nasilał się jeszcze kilkakrotnie. W obliczu tych nawrotów on sam zdecydował się na narrację splecioną z trzech wątków, z których każdy podąża z jedną z bohaterek. „Najbardziej adekwatnym sposobem opowiedzenia naszej historii wydawało mi się rozbicie go na kawałki; wykreowanie go w montażu, podjęcie próby przetrawestowania na język kina różnorodności emocji. Gdy przygotowywałem „Oscuro Animal”, zetknąłem się z różnymi historiami wojny i nie chciałem zawężać mojej opowieści do ledwie jednej z nich. W procesie kręcenia odkryłem w tym temacie jeszcze więcej nici, wymiarów, wątków, czując, że trzeba jej również włączyć do koncepcji narracyjnej. Chciałem, żeby to był wielowymiarowy, wielowarstwowy obraz” – przekonuje Guerrero.

Wielowarstwowość jego filmu objawia się głównie w dźwięku. To właśnie w nim reżyser wyrzeźbił atmosferę osaczenia i uwięzienia towarzyszącą codzienności trzech bohaterek jego filmu. Choć przez większość czasu na ekranie nie dzieje się wiele – duchota i mrok unoszą się nad pozornie spokojnym życiem kobiet. Zło faktycznie skrada się bliżej nich niczym przyczajone zwierzę, metodycznie polujące na swoją ofiarę. Nigdy nie wiadomo kiedy zaatakuje czy tylko postraszy, zawsze pozostawi jednak po sobie spustoszenie i strach. „Przez cały proces tworzenia tego filmu nie pozwalałem sobie na zapomnienie, że nie chodzi jedynie o dramat trzech kobiet; że problem ma wymiar o wiele bardziej globalny. Starałem się sfilmować ból ofiar, lęk, atmosferę oczekiwania na najgorsze, na które nigdy nie można być przygotowanym” – mówi Guerrero.

Jego film to sugestywne studium świata, z którego nie ma ucieczki – zbyt mocno przemoc zadomowiła się i zdominowała to miejsce, żeby mogła zostać w prosty sposób spłoszona. Brutalnie przekonują się o tym jego bohaterki, zwłaszcza gdy podejmują próbę wymknięcia się z pułapki politycznej sytuacji. O ile mogą opuścić swoje domy, o tyle nie są w stanie wyzbyć się strachu, kroczącego za nimi niczym cień. Od niego nie są w stanie uciec, noszą go w sercu, w duszy i w głowie i widzą wszędzie, gdziekolwiek się nie ruszą. I wtedy zdają sobie sprawę, że są ofiarami nie tylko pojedynczych aktów przemocy, ale przede wszystkim są ofiarami przeszłości swojego narodu. A tam ma niezwykle bliski związek z jego teraźniejszością. ■

Urszula Lipińska


Oscuro Animal │ Director: Felipe Guerrero│ Screenplay: Felipe Guerrero│ Camera: Fernando Lockett │ Editing: Eliane D. Katz│ Music: – │ Cast: Marleyda Soto, Luisa Vides, Jocelyn Meneses│ Producer: Marleen Slot, Gema Juarez Allen, Felipe Guerrero│ Production Company: Mutokino / Gema Films / Viking Films / Sutor Kolonko / Boo Productions│Country: Colombia / Argentina / The Netherlands / Germany / Greece│ Year: 2016│ Running Time: 107 min. │ International Sales: Mutokino│ Festival: Rotterdam IFF 2016│


Written by redakcja