triuksmadarys_dir.karolis_kaupinis_1.60.1TEN

The Noisemaker, reż. Karolis Kaupinis│Po raz ostatni zadźwięczał dzwonek. Stary, hałaśliwy, kończący pewną epokę w życiu małej  szkoły na litewskiej prowincji. Lada chwila reprezentanci ministerstwa edukacji przyjadą zamontować tu nowy system oznajmiający koniec lekcji. Co się stanie jeśli odkryją, że w szkole jest za mało uczniów niż przewiduje ustawa?

Bezradność – to widział w oczach dyrektorów prowincjalnych szkół Karolis Kaupinis szukając lokalizacji do filmu „The Noisemaker”. Kierowane przez nich placówki miały wszystko, czego potrzebowały: nowe komputery, świetne wyposażenie sportowe, wyremontowane sale. „Brakowało tylko uczniów. Litewskie samorządy ustaliły minimalną liczbę dzieci, które uczą się w szkole jako warunek istnienia placówki. Szkoły spadające poniżej tej liczby zwykle zostawały zamknięte, a uczniów z dnia na dzień przerzucano do większych szkół. Ofiarami tej sytuacji stały się nie tylko dzieci, ale również nauczyciele z zamkniętych placówek. Jedna z największych elit intelektualnych w miasteczku nagle stawała się niepotrzebnym elementem, pełnym zbędnej wiedzy i doświadczenia” – mówi reżyser. Jego film bazuje na autentycznej historii, którą usłyszał w jednej z wileńskich szkół.

W„The Noisemaker” nauczyciele podejmują infantylną walkę z nadciągającym zagrożeniem. Przed przyjazdem delegacji z ministerstwa postanawiają pchnąć życie w martwą placówkę. Pod ławki przylepiają gumy, na krzesłach piszą ściągi, ściany w toalecie przyozdabiają graffiti. Teraz wszystko się zgadza z oczekiwaniami ministerstwa. Poza tym, że w szkole brakuje gwaru młodzieży, hałasu biegnących na lekcję uczniów, szumu i życia. Niby mamy rok szkolny, ale jakbyśmy mieli wakacje.

Najzabawniejszy w tym wszystkim jest fakt, że desperacka akcja nauczycieli w równym stopniu ma uchronić szkołę od zamknięcia, ile zapewnić szkole nowy dzwonek. Ten stary strasznie hałasuje, przypominając tym rozdzierającym dźwiękiem o przeszłości – jest bowiem reliktem minionego systemu politycznego, który oficjalnie wydawanymi rozporządzeniami umieścił taki model dzwonka w każdej szkole na Litwie. „Dzwonek w moim filmie symbolizuje pewien brak sensu przemierzający całą Litwę. Partie polityczne kłócą się o to, czy powinny szkoły zamykać czy raczej je dofinansowywać, nawet jeśli chodzi do nich dziesięciu uczniów. Najważniejsze pytanie – skąd wziąć dzieci – pozostaje nietknięte. Całej debacie towarzyszy strasznie dużo hałasu, nie zmierza do żadnego rozwiązania. Jest tym samym co dzwonek w moim filmie – regularnie przypomina o problemie, za każdym jednak razem zamiatanym pod dywan” – mówi Karolis Kaupinis, podsumowując zarazem zachowanie dyrektora i nauczycieli. Dla reżysera to także opowieść o większym strachu, który zauważa na Litwie. Obawie, że jego kraj po prostu któregoś dnia całkowicie zniknie. „Niezależnie od tego, z której strony nadchodzi atak, działa on na nas mobilizująco. Zaczynamy coś robić i myślimy przyszłościowo. Jeśli nie wisi nad nami żadne niebezpieczeństwo, wszystko dookoła wydaje nam się stabilne i zagwarantowane odgórnie. Przestajemy myśleć długodystansowo” – dodaje reżyser. Choć on sam w swoim filmie na koniec ucieka w żart, refleksja przychodzi po nim gorzka i bardzo krytyczna wobec lekkomyślności litewskiego społeczeństwa.■

Urszula Lipińska


The Noisemaker / Triušmadarus │ Director: Karolis Kaupinis │ Screenplay: Karolis Kaupinis │ Camera: Narvydas Naujalis │ Editing: Ieva Veiverytė │ Music: – │ Cast: Valentinas Masalskis, Šarūnas Puidokas │ Producer: Kaska Krosny, Marija Razgute, Kristina Vildziunaite │ Production Company: Čiobreliai / East of West Cinema │ Country: Lituania / Sweden│ Year: 2014 │ Running Time: 15 min│ International Sales: Čiobreliai │


Written by redakcja