unspecified7

Unseen: The Lives of Looking, dir. Dryden Goodwin │Dryden Goodwin od wielu lat zawodowo patrzy – jest rysownikiem. Ale dopiero teraz, sięgając po raz pierwszy od pewnego czasu po kamerę postanowił zadać sobie i przedstawicielom innych zawodów pytanie o to z czym wiąże się sposób, w jaki patrzymy na świat.

Nakręcenie filmu z okiem w roli głównej wydaje się nie lada wyzwaniem i podjęciem niewdzięcznego tematu. Wystarczy wspomnieć słynną scenę przecinania oka z „Psa Andaluzyjskiego” Luisa Buñuela, żeby domyślić się, że kino choć w wielu wymiarach jest sztuką patrzenia, samo spoglądania pokazywać nie lubi i rzadko zagląda w oczy. Z wielu stron prowokuje jednak pytania o to kto patrzy, czy jest to spojrzenie dobre czy złe, mające władzę czy uległe. No i oczywiście pytanie o to, dlaczego prawie zawsze jest to spojrzenie męskie?

Nie zapominając o tych wszystkich kwestiach, Dryden Goodwin przyjmuje jednak za główny punkt wyjścia swojego dokumentu wpływ zawodu na to, jak patrzymy na świat. Sam spędził na szukaniu związku między myśleniem a patrzeniem wiele lat, ale dopiero kręcąc ten film dostrzegł rzeczy, których nie widział wcześniej. Wszystko za pośrednictwem dobranych przez niego bohaterów: chirurga operującego oczy, prawniczki i geologa z NASA. „Spotkanie z nimi było jak wejście z kompletnie nowy świat. Przede wszystkim zrozumiałem jak wiele wspólnego ma patrzenie z etyką i moralnością” – podkreśla Dryden Goodwin, który, jak twierdzi, pasjonuje się tym, czego nie widać. „Jak wiele rzeczy pozostaje poza naszym zasięgiem zrozumiałem szkicując. Portretujesz kogoś, kto stoi przed tobą i ta osoba oczywiście poza tym, że ma uszy, oczy czy nos ma też konkretną energię. Ona wpływa na to jak się ją postrzega. Wokół niej pojawia się też kontekst, światło, temperatura, otoczenie, które w naturalny sposób oddziałują na nią w danym momencie. Portret jest wynikiem wszystkich tych rzeczy, a jednocześnie jest czymś co raptem może pobudzić naszą ciekawość, stać się czymś zupełnie niewystarczającym jeśli chodzi o opisanie tej osoby” – mówi Goodwin. Badając jednak sposób w jaki do patrzenia podchodzą reprezentanci innych profesji odkrył, że obserwowanie może mieć też związek z próbą uporządkowania świata, odróżnieniem prawdy od kłamstwa czy działaniem uleczającym. „W porównaniu do moich bohaterów, moje oko patrzy bardzo subiektywnie i pewnie dlatego tak wiele nowości niosło dla mnie przebywanie z nimi i przyglądanie się ich pracy. Żeby spróbować ich zrozumieć musiałem zanurzyć się w naukowości i dostrzec jak inny dostęp niż ja mają oni do obrazów, które obserwują. Geolog z NASA pracuje z niezwykle wyrafinowanymi obrazami przekazywanymi przez kamery z Marsa. On nigdy tych rzeczy tak naprawdę nie dotknie, to są pejzaże rysujące się nieboskłonie, gdzieś bardzo daleko od niego. Prawniczka też dostaje obraz zapośredniczony, wyciąg z monitoringów, z kamer przemysłowych, z podglądów na ulicach – takie ujęcia to przecież znak naszych czasów. Dla nich patrzenie to ciągłe pytanie o to, czy to na co patrzą jest prawdziwe” – dodaje reżyser.

Nim Goodwin nawiązał współpracę ze swoimi bohaterami, ci nie zastanawiali się jaką rolę w ich zawodowym życiu pełni patrzenie. Spodobał im się natomiast pomysł, aby się nad tym wątkiem na chwilę zatrzymać. Szybko okazało się bowiem, że to jak patrzymy ma związek z naszym umysłem, sposobem naszego myślenia i podejściem do życia. „Emocjonalny kontekst wpływa na to czy widzimy rzeczy lepszymi i jaśniejszymi czy bardziej mrocznymi. Wyobraźnia spełnia tu nieprzeciętną rolę, bo poza tym, że widzimy rzeczy, które możemy zobaczyć to jeszcze są rzeczy, których nie widać a które siłą rzeczy wpadają do obrazka  przed naszymi oczami” – tłumaczy Dryden Goodwin. „Możesz pokazać cały obraz, ale on wtedy mniej wpływa na twoją wyobraźnię, a utrzymanie balansu między tym, co zostało pokazane a tym, co jeszcze jest do odkrycia najbardziej mnie ekscytuje” – mówi reżyser, dodając, że wciąż czuje, iż w tym temacie jest coś więcej do przeniknięcia. ■

Urszula Lipińska


Unseen: The Lives of Looking │ Director: Dryden Goodwin │ Screenplay: Dryden Goodwin │ Camera: Dryden Goodwin │ Editing: Dryden Goodwin, Jo Cole │ Music: Dryden Goodwin │ Cast: Prof Sir Peng Tee Khaw, Prof Sanjeev Gupta, Rosa Curling │ Producer: Jo Cole, Sarah Caddy, Gareth Evans │ Production Company: Dryden Goodwin Projects │ Country: United Kingdom│ Year: 2015 │ Running Time: 90 min. │ International Sales: Dryden Goodwin Projects │ Festival: Rotterdam IFF 2016 │


Written by redakcja